from the corner of the world

Qeyd: yazdığım yazını hisslərimə bələdçi olan "İntizar" mahnısının müşayəti ilə birlikdə oxumalı Mama, Sənsizliyin 13-cü ilini də geridə qoyduq. Eyni həsrət, eyni duyğular, eyni yetimlik, eyni sənsizlik bir zərrə olsa belə dəyişməyib. 13 il... amma mən hələ də sənin son nəfəsində "Mama, sən mənim hər şeyimsən" dediyim anda axıtdığın göz yaşlarını unutmuram... Mən hələ də sənin üçün əlim əsə-əsə sıxdığım üzümün suyunu sənə verməyimizi unutmuram.. Mən eyniylə 24 yaşımda oluram 13 oktyabr tarixində. Sənsizliyi sənə ifadə etmək çox çətindir. Güzgüyə baxıb öz gözlərimdə, öz üzümdə sənin gözlərinin yorğunluğunu görmək məni daha çox incidir hər ötən il..  Kaş belə olmazdı. Heç nə belə olmazdı...  Son günlərdə özümü yerlə göy arasında bir yerdə hiss edirəm. Nə yerdə, yaşadığım həyatda tapıram özümü, nə də göylərə qalxa bilirəm. İkisinin arasında bir yerdəyəm.. İçimə dönürəm, özümü sorğulayıram, həyatı sorğulayıram, itkilərimizi, itirdiklərimizi, bizdə qalanaları və gedənlər...

 Yazın səhər mehi üzünə vururdu. Ötən günkü qasırğa və tufandan sonra bu gün hava olduqca sakit, günəşli idi. Sanki heç yolları sel-su aparmamış, ağacları külək kökündən qoparmamışdı. Quşların yazın gəlişini xəbər verən ciggilsitisi, pişiklərin xısın-xısın bir birini izləməsi, yarpaqların tumurcuqlarının  və erkən yarpaqların ağaclara verdiyi yaşıllıq kölgəsi ürəyini isdiirdi. Məktəbin qabağından keçərkən, valideynlərin balalarını öpüb oxşayıb, əzizləyib dərsə yola saldığına baxır, düşnür. Hər gün işə gedərkən keçdiyi bu yolda, valideyn-uşaq münasibətlərini izləməyi sevirdi. İstər-isətəməz müqayisələr yaranırdı xəyalında. "Biz uşaq olanda.." ya da "Bizim vaxtımızda..." ilə başlayan cümlələr, fikirlər fırlanırdı başında. 90-ların uşağı olmaq asan deyil. Onda da asan deyildi, indi də. Bu düşüncələrlə, gəlib gedənlərə baxırdı. Yuxulu valideynlər, bağçaya gedən körpələr, dərsə tələsən tələbələr, kostyumlu iş adamları.Səhərlər maraqıl olur insanları izləmək. Hələ özünün ...

Neçə ildən sonra ilk dəfədir ki bir ay belə uzun keçdi.. Mən uşaq olanda həmişə bezəardim ayların uzun çəkməyindən indi isə sevinirəm. Zaman gec keçsin, gün bitməsin, balalarım bu qədər sürətlə böyüməsin, uzumdə qırışlar belə tez yaranmasın, ən xoş anlarım saniyə kimi ötüb keçməsin istəyirəm... Yanvar mənim üçün hər zaman xüsusi ay olur, həm təqvim ilinin ilk ayıdır, həm də mənim doğum günüm bu aya təsadüf edir. Həyatımın bir çox hadisələrini də məhz yanvar ayında yaşamışam sanki. Yəni əslində doğum günüm xaric xüsusi əlamətdar hadisələr yoxdur, amma vacib anların şahididir sanki. Mənim üçün xüsusi bir dadı, ətri, hissiyatı var yanvarın... Hiss edirəm o ayı. Mənim ona ya da onun mənə aid olduğunu hiss edə bilirəm. 2 ay əvvəl qəribə şəkildə ayağımı möhkəm əzdikdən sonra nəhayət ki yavaş-yavaş gəzə bilirəm axsamadan. Əsas odur həyat yollarında axsamayaq əlbəttə ki :) Bu şükür düzəlir indi sanki.. Sözümün canı yanvar ayında işə çıxdım 2 aydan sonra. Ona görə də xeyli, xeyli işədim. Bir tə...

Başlığı yazandan sonra əslində nə qədər poetik olduğunu hiss etdim, yaxşı bir şeir başlığı ya qafiyəsi olardı əslində deyilmi? :)  Amma mənim əsas qayıtmaq, qaytarmaq istədiyim blogda hər ay yeni bir post yazmaq vərdişimi bərpa etməkdir.  Necə maraqlı idi oxuduqlarımı, yazdıqlarımı, gəzdiklərimi, çəkdiklərimi paylaşmaq?! Ürəyimin bir hissəsində qalan və qaranlıqdan heç yerə çıxa bilməyən sözləri nəhayətində işığa qərq etmək, yazılara tökmək.. Qaldıqca qalır çünki, unudulduqca unudulur, paslanır, kəsəri, itiliyi zəifləyir sözlərin, fikirlərin..  Misal üçün bəzən özüm də vəcdə gəlirəm ki, keçən il düz 21 şəhərə səfərim olub, müxtəlif qitələrə, ölkələrə..  ...gəl ki, heç birinin adı belə keçmir burada.  O qədər görümşəm, götürmüşəm, müqayisə edib nəticəyə gəlmişəm.  ...gəl ki, hamısı öz içimdə, öz düşüncələrimdə.  Və budur, yazılara tökülməyən hər fikrim axar su kimi axıb gedib. Axı yazdıqca insan düşünür, və eyni zamanda yazılar əks etdirir özündə yaşamı...

 Əziz olasan... Əslində necə gözəl sözdür deyilmi? Əzizlənmək, əziz olmaq, dəyərlisi olmaq mənasında.. elə deyilmi? Hər zaman əziz olasan... Bu arzunun mənasını sanki indi hiss etdim.. Və yazmaq istədim.... Əziz oldum mən də bu il, doğum günümü əzizlərimlə qeyd edib əzizləndim. Əlbəttə ki, xoşbəxtəm. Xoşbəxt olmağı seçmək də seçməməkdə öz əlimizdədir. Bunu isə böyüdükcə, və əslində həyatımızın məhz bizim seçimlərimizdən ibarət olduğunu tam anlamıyla dərk etdikdən sonra buna inanıram. Və mən də əziz olmağı seçdim. İlk dəfə 14 il əvvəl blogumda ilk ad günüm üçün yazanda 23 yaşım olurdu. Bu gün isə nə az nə çox düz 37 yaşımı qeyd etdim. Müqayisələr qaçınılmazdır. Özümü daha böyümüş hiss edirəm sanki. Mənəvi olaraq içinə dönmüş və planları olan bir qadın... Artıq qızcığaz deyiləm, olmaq da istəmirəm artıq... Dünyaya baxışım, həyatı dərk etməyim insanlarla münasibətim dəyişib və dəyişməyə davam edir. 23 yaşımda olmazlarım olar, olar dediklərim tamamilə istəklərimin siyahısından çıxıb....

12.. 24.. 36.. Hər 12 ildən bir təkrar olunan ilimi yola saldım 2024də. Növbəti döngümü bağladım.  Zamanın su kimi axıb keçdiyini son illərdə elə 2024-cü ili də gözümüzün önündən işıq sürəti ilə ötdüyünü çox asanlıqla gördük, hiss etdik.. Sadəcə bir məsələ var ki, mən 2024 üçün heç bir xüsusi planlar, gözləntilər qoymamışdım. Su kimi axan ilin axarına düşüb, öz məcramda axdım. Zamanın məni hara və necə aparacağının xiffətini çəkmədim heç. 2024-cü ilə girəndə bərpa ilimdir demişdim. Elə özümübərpa ilə yavaş-yavaş dirçəldim mən də. Özümə qayıdan özgüvənimlə, inamımla, sevgimlə yoğruldum yavaş-yavaş. Özümü qınamağın daşını atdım, balalarımla çoxlu zaman keçirdim, yoldaşım, yuvam üçün daha çox şükr edib, insanları, insanlığı, baş verən və verməyən hər şeyi başa düşüb qəbul etmək üçün cəhd etdim.. 21 şəhərə səyahət etdim, yeni insanlar tanıdım, yeni işə başladım. Özümü sevdim! Həqiqətən də özümü bərpa etdim... Kitablara  zaman çox ayıra bilmədim təəssüf ki, goodreads dəki challange...

Bərpa ilimdir demişdim bu il üçün ilin əvvəlində... Səyahətlərlə bərpa etdim özümü mən də. Bu il sanki, kainat da mənim bu istəyimə səs verdi. İlin ilk yarısında, ilk 6 ayında 10-a yaxın şəhəri gəzdim. Bu gəzintilər təkcə gəzinti olmadı, karyerama da, özümü inkişafa da, özümü təsdiq və inama da işıq tutdu. Həm də necə işıq.. Ən gurundan :)  Mart idi...  Belçikanın Brüssel şəhərinə ilin ilk səfərini etdim. Öyrəndim, gəzdim və içimdə özüməinamın ilkin qığılcımları sezildi. Sanki içimdə gizlənmiş bir yerlərdə "mən də varam və burdayam" deyib başlarını dirçəldirdilər.. Bu inamın cücərtiləri ilə Niderlandın Haaqa, Rotterdam, Amsterdam şəhərlərini gəzdim, sonda isə Türkiyənin İzmirinə baş çəkib doğma Bakıma qayıtdım. Amma bilirdim yayda məni hələ iki səfər gözləyir.. May idi... Keçən il vidalaşıb, "görəsən bir də nə vaxtsa buralara gələ biləcəyəm?" dediyim və çox sevdiyim Estoniyanın Tallin şəhərinə yenidən səfər etdim. Bu dəfə bütün dadını duydum Tallinin. Keçən ilin ağr...

Dörd ildən bir olan, dörd ildən bir həyatımıza gəlib gedən ekstra 24 saat, əlavə bir gün.. Hələ uşaq idim, məktəbli idim bu günün varlığı məni fərqli düşündürüb, fərqli hiss etdirəndə. Həmişəki kimi də necə və niyə sualını verərkən, və buna cavab axtararkən tapırdım özümü. O zamanlar resurslar bu qədər çox olmazdı, valideynlərimizdən, dərsliklərimizdən, əgər bizim kimi kiminsə bəxti gətirirdisə evindəki o qırmızı üzlü ensiklopediyalardan suallarımıza cavab tapardıq qismən. Limitli, kasad, yalnız bir və ya iki dildə. İndi isə əlimizi klavyaturada gəzdirərək ingilis, rus, türk və doğma dilimizdə minlərlə məlumatlar, məqalələr, resurslara çata bilirik. Bəlkə də ona görədir ki, çox şeyin sehri qalmayıb.. Yaşımın neçə olmağından asılı olmayaraq 29 fevral mənə həmişə qeyri adi hisslər bəxş edir. Həm də doğulduğum ilin təqviminə də 12 ildən bir mütləq düşür bu tarix. Bəlkə mövzudan kənar olacaq, amma mən uşaqlıqdan özümü heç vaxt hamı kimi hiss etməmişəm. Düşünürəm ki, elə bu fərqli hiss etmə...

 2023-cü ilimin məndəki və həyatımdakı qısa icmalından sonra ənənəyə uyğun olaraq ötən ildə oxuduğum kitablar barədə danışmaq istədim. Bu il artıq dördüncü il olacaq ki, Goodreads də "reading challange" edirəm özüm üçün. Məsələn, bir il 5 ədəd kitabı oxuyacağamı hədəfləyirəm, amma 8 kitabla ili bitirirəm. Növbəti il hədəfimi 8 kitab edirəm və 10 kitab oxuyuram, daha sonrakı ilə isə 10 kitabı hədəfləyərək girirəm. Belə belə keçmiş illərimlə yarışaraq kitab oxuma vərdişimi yenidən bərpa edirəm. Bəli, bu ilki hədəfim isə 10 kitabdır. Bəlkə də köhnə kitabqurdu üçün 10 kitab çox azdır, amma ailə-məişət həyatım, balalar bəzən insanın maraqlarının ləng irəliləməsinə səbəb olur. Mən isə düşünürəm ki, əsas odur ki, irəliləyiş, hərəkət var. Bu axı ətalətdən dəfələrlə yaxşıdır. 2023-cü ilimin ən gözəl kəşflərindən biri isə Storytel online kitabxana oldu. Bəli, mən də əsərləri kitabdan oxumağı sevirəm. Bəli, mən də kitabı qoxlamağı, ona toxunmağı, qeydlər etməyi, qulağını qatlamağı sevir...